Πως μπορούμε να κάνουμε μια αξιολόγηση-κοστολόγηση εταιρείας για την καλύτερη διαπραγμάτευση με επενδυτές

Υπάρχουν δύο τρόποι να λάβουμε χρήματα από επενδυτές: (1) σαν χρέος, (2) σαν «μετοχές» / ποσοστό της εταιρείας.

Με τον πρώτο τρόπο (χρέος), συμφωνούμε ένα επιτόκιο με τους δανειστές και σε περίπτωση χρεοκοπίας οι δανειστές θα πάρουν κομμάτια της εταιρείας μέχρι να λάβουν όλα τα χρωστούμενα.

Με τον δεύτερο τρόπο (μετοχές), συμφωνούμε να πουλήσουμε ένα ποσοστό της εταιρείας στους επενδυτές. Για αυτό το ποσοστό οι επενδυτές (ανάλογα με το ποσοστό της εταιρείας που τους ανήκει) συνήθως ζητάνε να μοιραστούμε τα κέρδη κάθε έτους μαζί τους (dividends) και να συμμετάσχουν στις αποφάσεις που παίρνει η εταιρεία.

Για να υπολογίσουμε ποιο ποσοστό της εταιρείας αξίζουν οι επενδυτές για ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο, πρέπει να υπολογίσουμε την αξία της εταιρείας. Υπάρχουν 2 τρόποι να υπολογιστεί η αξία της εταιρείας:

(1) Αξιολόγηση με βάση τις ταμειακές ροές (παρούσα αξία)
(2) Αξιολόγηση με βάση τα καθαρά κέρδη (EBITDA) του τελευταίου έτους επί ένα συντελεστή που καθορίζεται από την χώρα και το τύπο της εταιρείας

Αφού υπολογιστεί η αξία της εταιρείας, το ποσοστό της εταιρείας που αξίζουν οι επενδυτές για ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο είναι το ποσοστό αυτού το κεφαλαίου έναντι της αξίας της εταιρείας.

Οι χρηματοοικονομικοί δείκτες που πρέπει να γνωρίζουμε

Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε τους βασικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες που πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι επενδυτές και όσοι ασχολούνται με τη διαχείριση επιχειρήσεων. Συμπεριλαμβάνονται δείκτες αποδοτικότητας εταιρειών που αποδεικνύουν την παραγωγικότητα μιας εταιρείας σε σχέση με το κεφάλαιο που απαιτεί. Οι δείκτες χρεοκοπίας δίνουν μία αίσθηση για την χρηματοοικονομικοί υγεία μιας εταιρείας και πόσο κοντά βρίσκεται στην πιθανότητα χρεοκοπίας. Οι δείκτες απόδοσης/εκτίμησης μετοχών που μας δίνουν μία ιδέα για το τί πιστεύει η αγορά για μία εταιρεία σε σχέση με την πραγματική της απόδοση. Και τέλος, γενικοί δείκτες που μπορούμε να χρησιμοποιούμε στις επενδυτικές δραστηριότητες μας.

Δείκτες αποδοτικότητας εταιρειών:

Δείκτες χρεοκοπίας:

Δείκτες απόδοσης/εκτίμησης μετοχών:

Γενικοί δείκτες:

Φούσκα στις τιμές ακινήτων υπάρχει και υπολογίζεται στο 20-30% των τιμών του 2010

Τις μέρες της δραχμής ένας δημόσιος υπάλληλος είχε μισθό 900€ το μήνα (περίπου 300.000 δρχ.) κατά μέσω όρο. Σήμερα ο ίδιος υπάλληλος πληρώνεται 1.400€, δηλαδή έχει αυξηθεί ο μισθός του κατά 500€ (+56%). Ένα διαμέρισμα 50 τ.μ. σε καλή περιοχή της Αθήνας εκείνες τις μέρες κόστιζε 60.000€ (περίπου 20.000.000 δρχ.). Σήμερα το ίδιο διαμέρισμα κοστίζει 130.000€, δηλαδή έχει αυξηθεί η τιμή του κατά 70.000€ (+116%).

Οι μισθοί αυξήθηκαν 56% και οι τιμές ακινήτων 116% δημιουργώντας τη φούσκα στις τιμές των ακινήτων που έχει αρχίσει την αργή υποχώρησή της.

Πόσο θα μπορούσαν να υποχωρήσουν οι τιμές;

Η φούσκα ήταν αποτέλεσμα του υπέρογκου δανεισμού της χώρας μας που, για την επόμενη δεκαετία τουλάχιστον, δεν θα υπάρχει όπως και δεν υπήρχε πριν την υιοθέτηση του Ευρώ. Χωρίς τον υπέρογκο δανεισμό οι τιμές των ακινήτων θα ακολουθούσαν την πορεία των μισθών. Δηλαδή το διαμέρισμα που κόστιζε 60.000€ το 1999 θα κόστιζε τώρα +56% ή 94.000€. Σε σύγκριση με την τιμή φούσκας στα 130.000€, τα 94.000€ είναι -28%. Η φούσκα δηλαδή υπολογίζεται στα 20-30% των τιμών ακινήτων.

Adam Smith – Ο ιδρυτής του καπιταλισμού

adam smith

Ο Άνταμ Σμιθ (Adam Smith), Σκοτσέζος οικονομολόγος που έζησε το 18ο αιώνα, ήταν ο πρώτος οικονομολόγος που κατέγραψε τη θεωρία του καπιταλισμού και της παγκόσμιας αγοράς.

Οι ιδέες του δημοσιεύτηκαν το 1776 στο βιβλίο Πλούτος των Εθνών (Wealth of Nations) το οποίο διαβάζεται σήμερα από όλους τους φοιτητές οικονομολόγους στο κόσμο.

Στο βιβλίο του, Πλούτος των Εθνών, ο Σμιθ περιγράφει τη παραγωγική χρήση κεφαλαίου, τα διάφορα είδη κεφαλαίου, και τα κέρδη από το παγκόσμιο εμπόριο.

Μια βασική θεωρία του Σμιθ είναι η ιδέα του αόρατου χεριού που καθορίζει τις αγορές. Ο Σμιθ περιγράφει πως μια ελεύθερη αγορά, με το καιρό, βρίσκει από μόνη της μία δίκαιη και σωστή τιμή για κάθε είδος προϊόν σαν να καθορίζεται από ένα αόρατο χέρι.

Οι θεωρίες του Άνταμ Σμιθ αν και γράφτηκαν πριν παραπάνω από 200 χρόνια είναι ακόμη βασικές στη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας και του παγκόσμιου εμπορίου.

Δείτε περισσότερες λεπτομέρειες για το βιβλίο του Σμιθ στο ebooks.gr.

Μάθετε να υπολογίζετε τη καθαρή παρούσα αξία μιας επένδυσης

Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε πώς υπολογίζεται η καθαρή παρούσα αξία μιας επένδυσης και πώς τη χρησιμοποιούμε για να πάρουμε αποφάσεις.

Η καθαρή παρούσα αξία μιας επένδυσης είναι το σύνολο της παρούσας αξίας όλων των ταμειακών ροών που προκαλεί. Π.χ., αν θέλουμε να αγοράσουμε ένα μηχάνημα σήμερα για 1.000€ που υπολογίζουμε ότι θα μας φέρει θετικές ταμειακές ροές 600€ ετησίως για 2 χρόνια και στο τέλος του δεύτερου έτους το πουλήσουμε για 200€, και έχουμε προεξοφλητικό επιτόκιο 2%, τότε η καθαρή παρούσα αξία αυτής της επένδυσης είναι:

Η καθαρή παρούσα αξία της επένδυσης είναι 444,32€, δηλαδή με την απόφαση να επενδύσουμε σήμερα κερδίζουμε άμεσα 444,32€. Όταν μία επένδυση έχει θετική παρούσα αξία και υπάρχει κεφαλαιακή επάρκεια, η σωστή κίνηση είναι να προχωρήσουμε με την επένδυση.

Γενικότερα, η καθαρή παρούσα αξία υπολογίζεται ως:

Σε πολλές περιπτώσεις οι ταμειακές ροές επενδύσεων δεν έχουν γνωστό τέλος όπως στο παράδειγμά μας που το μηχάνημα πωλείται μετά από 2 χρόνια. Συγκεκριμένα όταν υπολογίζουμε την καθαρή παρούσα αξία μίας εταιρείας που σκοπεύουμε να αγοράσουμε δεν περιμένουμε ότι η εταιρεία θα κλείσει μετά από χ χρόνια. Για να υπολογίσουμε την παρούσα αξία μιας ατελείωτης ταμειακής ροής χρησιμοποιούμε την εξής εξίσωση:

Π.χ., αν σκεπτόμαστε να αγοράσουμε μία εταιρεία για 50.000€ που περιμένουμε να μας φέρει θετικές ταμειακές ροές 10.000€ τα 2 πρώτα χρόνια και μετά 2.000€ το χρόνο στο μέλλον και έχουμε προεξοφλητικό επιτόκιο 2%, τότε η καθαρή παρούσα αξία αυτής της επένδυσης είναι:

Γενικότερα υπολογίζουμε την καθαρή παρούσα αξία μιας επένδυσης με γνωστές ταμειακές ροές για Ψ χρόνια και υποτιθέμενες ισόποσες μελλοντικές ροές με την εξίσωση:

Βιβλίο: “Επενδύοντας στη Φυγή” του Λόη Λαμπριανίδη

Επενδύοντας στη φυγή - Λόης ΛαμπριανίδηςΈνα χρόνιο πρόβλημα της Ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας είναι η ανικανότητα να διατηρήσει ένα μεγάλο ποσοστό του ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού εντός της χώρας (το λεγόμενο «brain drain»). Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε τουλάχιστον ένα γνωστό που είτε σπούδασε στο εξωτερικό και δεν επέστρεψε στην Ελλάδα ή έφυγε από την Ελλάδα για επαγγελματικούς λόγους μετά τις σπουδές.

Για χρόνια πολλοί Έλληνες αναρωτιόμασταν αν τα κόμματα παρακολουθούσαν τα στοιχεία αυτού του προβλήματος και επιχειρούσαν να δώσουν λύση. Η απάντηση ήρθε στη μορφή του βιβλίου του Λόη Λαμπριανίδη Επενδύοντας στη Φυγή που παρουσιάζει τα αποτελέσματα της έρευνας του επί του θέματος.

Το βιβλίο ξεκινά με την εξήγηση της θεωρητικής βάσης της έρευνας και ακολουθεί με τα αποτελέσματα. Επίσης, περιέχει και πολλά στοιχεία που μάζεψαν κατά τη διάρκεια της έρευνας, π.χ., απαντήσεις από Έλληνες του εξωτερικού σε ερωτηματολόγια που αναζητούν τους λόγους που επέλεξαν να φύγουν από την Ελλάδα και γιατί δεν έχουν επιστρέψει. Οι αναλύσεις και τα στοιχεία είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέροντα για όσους νοιάζονται για το μέλλον της χώρας και της κοινωνίας. Ελπίζουμε να χρησιμοποιηθεί αυτή η έρευνα ως βάση συζήτησης για την επίλυση κεντρικών προβλημάτων της οικονομίας μας.

Δείτε περισσότερες λεπτομέρειες για το βιβλίο στο ebooks.gr.

Βιβλίο: «Liar’s Poker» του Michael Lewis

Liar's Poker - Michael LewisΠολλοί δεν καταλαβαίνουμε πως λειτουργούν οι επενδυτικές τράπεζες όπως η Goldman Sachs και η JP Morgan Chase. Διαβάζουμε για εκατομμύρια δολάρια που πληρώνονται οι υπάλληλοι των επενδυτικών τραπεζών χωρίς όμως καμία εξήγηση για το πώς έβγαλαν τόσα χρήματα. Στο κλασικό βιβλίο Liar’s Poker ο Michael Lewis διηγείται την ιστορία του για το πώς κατέληξε στην Salomon Brothers, τη μεγαλύτερη επενδυτική τράπεζα των ΗΠΑ τη δεκαετία του 1980. Περιγράφει την εκπαίδευσή του, τη δουλεία του, και τις διάφορες προσωπικότητες των συναδέλφων του που τα τελευταία 20 χρόνια έχουν αλλάξει το κόσμο.

Ανάμεσα στους συναδέλφους του Michael Lewis τα χρόνια που βρισκόταν στη Salomon Brothers πριν το 1987 ήταν ο Lewis Ranieri ο οποίος κατά πολλούς κριτές ευθύνεται εν μέρη για τη κρίση στις ΗΠΑ το 2008. Ο Ιταλό-Αμερικανός Lewis Ranieri ξεκίνησε ως απλός ταχυδρόμος στο γραφείο της Salomon Brothers στη Νέα Υόρκη. Λόγω έλλειψης προσωπικού, ένας επενδυτής ζήτησε τη βοήθεια του Ranieri ο οποίος έδειξε μεγάλη ικανότητα.

Με τα χρόνια από ταχυδρόμος έγινε επενδυτής και έφτασε να ηγείται το 40% της εταιρείας. Η μεγαλύτερη επιτυχία του ήταν όταν δημιούργησε το γραφείο στεγαστικών δανείων με σκοπό να πουλάει τα στεγαστικά δάνεια που είχαν εκδώσει τράπεζες σε επενδυτές σε όλο το κόσμο. Αρχικά αυτή η δραστηριότητα δεν ήταν γνωστή στους επενδυτές και το γραφείο του Ranieri δεν είχε πελάτες. Σε μερικά χρόνια όταν πολλοί επενδυτές ήθελαν να αγοράσουν στεγαστικά δάνεια από τις τράπεζες, ο Ranieri βρέθηκε να είναι ο μόνος έτοιμος για να χειριστεί αυτή την καινούργια αγορά. Τα κέρδη της Salomon Brothers εκτοξεύθηκαν ως αποτέλεσμα. Τα ίδια επενδυτικά πακέτα που χειριζόταν ο Ranieri τη δεκαετία του 1980 προκάλεσαν και τη κρίση στην οικονομία των ΗΠΑ το 2008.

Ανάμεσα στους συναδέλφους του Michael Lewis ήταν και ο John Meriwether που μετά τη Salomon Brothers δημιούργησε το μεγαλύτερο hedge fund των ΗΠΑ τη δεκαετία του 1990, το Long Term Capital Management (LTCM). Το 1998 το LTCM κατέρρευσε ρίχνοντας την οικονομία των ΗΠΑ σε κρίση.

Ο Michael Lewis έφυγε από τη Salomon Brothers το 1987 όταν η εταιρεία σχεδόν διαλύθηκε. Από τότε έχει γράψει αρκετά βιβλία για τις επενδυτικές τράπεζες και τη παγκόσμια οικονομία. Πρόσφατα, στο βιβλίο Boomerang, γράφει και για τη κρίση στην Ελλάδα μετά από επίσκεψη του στη χώρα μας και διαμονή στη Μονή Βατοπεδίου. Δείτε περισσότερες λεπτομέρειες για το βιβλίο Boomerang στο ebooks.gr.

George Soros – Επενδυτής, φιλόσοφος, φιλάνθρωπος

George SorosΑπό τους πιο γνωστούς και ισχυρούς ανθρώπους του καιρού μας, ο George Soros, Αμερικανός Ουγγρικής καταγωγής, έχει καταφέρει να βγάλει δισεκατομμύρια μέσω της επενδυτικής εταιρείας του το Quantum Fund. Τις τελευταίες δεκαετίες ο Soros έχει απομακρυνθεί από τις επενδύσεις και ασχολείται με το φιλανθρωπικό του ίδρυμα που κάνει δωρεές ύψους 500 εκατ. δολάρια το χρόνο. Το πλέον εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του Soros είναι ότι θεωρεί τον εαυτό του φιλόσοφο πάνω από όλα και πιστεύει πως μέσω των επενδύσεων του κατάφερε να αναπτύξει και να εξετάσει διάφορες θεωρίες του για τους ανθρώπους.

Για όσους δεν γνωρίζουν πολλά για τον Soros, ο Soros κατάφερε να φέρει την Βρετανική κυβέρνηση στα γόνατά της δίνοντας μάχη να κρατήσει τη λίρα σε υψηλές τιμές το 1992. Ο Soros είχε αναπτύξει μία τόσο ισχυρή θέση κατά τη λίρα που η τράπεζα της Αγγλίας δεν είχε τα χρήματα για να σώσει το νόμισμά της και οδηγήθηκε στην υποτίμηση.

Πιο πρόσφατα ο Soros, ως φιλάνθρωπος πια το 2009, είχε προβλέψει τη κρίση της Ευρωζώνης και είχε συναντηθεί με Ευρωπαϊκούς αξιωματούχους προτείνοντάς τους να αναπτύξουν κάποιο μηχανισμό στήριξης για τα κράτη που θα έχουν πρόβλημα χρέους για να αποφύγουν μια ισχυρή μάχη με τις αγορές. Δεν τον άκουσαν και δημιουργήθηκε τελικά ο μηχανισμός στήριξης αφού περάσαμε μια άσχημη μάχη με τις αγορές.

Η θεωρία που έκανε τον Soros πλούσιο κατά την άποψη του είναι αυτή του “reflexivity”. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι του καιρού του Soros πίστευαν πως η ελεύθερη αγορά αυτοδιορθώνεται και μετά καιρού πάντοτε καταλήγει στις σωστές τιμές. Ο Soros ήταν αντίθετος με αυτή την ιδέα διότι δεν υπήρξε ποτέ μια αγορά που να λειτούργησε έτσι όπως προβλέπει αυτή η θεωρία. Ο Soros πίστευε πως οι τιμές καθορίζονται από τους επενδυτές και τις απόψεις τους. Και οι απόψεις τους καθορίζονται από συγκεκριμένους συντελεστές που παρακολουθούν. Δηλαδή ο ανθρώπινος παράγοντας καθορίζει τις τιμές και για αυτό το λόγο οι τιμές περνούν περιόδους κρίσης και δημιουργούνται οι λεγόμενες φούσκες.

Το ενδιαφέρον του Soros συγκεντρωνόταν στις αγορές που είχαν «συνθήκες φούσκας», δηλαδή όταν οι συντελεστές που παρακολουθούν οι επενδυτές επηρεάζονται θετικά από τις πράξεις τους. Π.χ., αν για τα τελευταία χρόνια ο χρυσός αποδίδει 10% κέρδος, θα φανεί ελκυστική επένδυση στους επενδυτές που στη συνέχεια θα αγοράσουν χρυσό προκαλώντας περαιτέρω άνοδο στη τιμή του χρυσού, και πάει λέγοντας. Αυτός ο κύκλος συνεχίζετε ως που οι τιμές ξεφεύγουν από κάθε πραγματικότητα και αρχίζουν να αμφισβητούνται. Η αμφισβητήσει οδηγεί σε πωλήσεις και πτώση της τιμής, που οδηγεί σε περισσότερες πωλήσεις… δηλαδή η αγορά περνάει κρίση. Αυτό που είναι δύσκολο, κατά τον Soros, είναι να γνωρίσει κανείς μια φούσκα και να προβλέψει το τέλος της. Ο ίδιος ο Soros έχει χάσει πολλά χρήματα από λανθασμένες προβλέψεις. Όμως έχει βγάλει πολλά περισσότερα από τις σωστές.

Περισσότερες πληροφορίες για το Soros μπορείτε να βρείτε στο Wikipedia βεβαίως και σε κάθε ένα από τα 8 βιβλία του. Το πρώτο και πιο γνωστό από τα βιβλία του είναι το “Alchemy of Finance” που περιέχει αφήγηση του Soros για τις επενδυτικές του πρακτικές. Το βιβλίο αυτό θεωρείτε τόσο σημαντικό που χαρίζετε από πολλές γνωστές επενδυτικές τράπεζες στους νέους υπαλλήλους.

Paul Tudor Jones – Ο μεγάλος επενδυτής μετοχών

Paul Tudor JonesΟ Paul Tudor Jones, επενδυτής με επιτυχία συγκρίσιμη με του George Soros, έχει σημειώσει κέρδη άνω των $3 δισεκατομμυρίων στην καριέρα του. Ο Jones πέτυχε προβλέποντας μεγάλες μεταβολές στις τιμές μετοχών όπως αυτή της Δευτέρας, 19 Οκτωβρίου, 1987 (το λεγόμενο Black Monday). Ο Jones χρησιμοποιώντας τεχνική και θεμελιώδεις ανάλυση και την εμπειρία του στις αγορές είχε αναπτύξει μεγάλες θέσεις εναντίον των αγορών και με το πέρας της «μαύρης» μέρας τριπλασίασε τα χρήματα του. Την ίδια ώρα τα χρηματιστήρια παγκοσμίως είχαν σημειώσει ζημιές της τάξεως 20-60%.

Στο ντοκιμαντέρ «Trader» του Αμερικανικού καναλιού PBS ο Paul Tudor Jones εξηγεί τη τεχνική που χρησιμοποίησε για να προβλέψει τη μεγάλη πτώση των αγορών το 1987. Για αυτό το λόγο ο Jones μετά από χρόνια προσπάθησε να εξαφανίσει το ντοκιμαντέρ από κυκλοφορία αγοράζοντας όλα τα αντίγραφα. Το 2009 εμφανίστηκε το ντοκιμαντέρ στο YouTube όμως σε μικρό χρονικό διάστημα οι δικηγόροι του Jones ανάγκασαν το YouTube να το κατεβάσει από το διαδίκτυο.

Στο ντοκιμαντέρ αυτό, ο Jones εμφανίζεται να πίνει αλκοόλ κατά τη διάρκεια της δουλειάς του και επίσης να φοράει τα παπούτσια του Bruce Willis από τη ταινία «Die Hard» τις πιο κρίσιμες στιγμές της ημέρας για γούρι.

Λέγεται ότι ο Jones συχνά εκμεταλλευόταν τον όγκο χρημάτων που διέθετε στην εταιρεία του μπλοφάροντας στις αγορές με στόχο να ξεκινήσει το κατρακύλισμα των τιμών προς όφελός του. Αν και δεν διαθέτουμε στοιχεία για αυτές τις πράξεις, μπορούμε να φανταστούμε ότι αν σε κρίσιμη στιγμή εμφανιστεί στην αγορά μεγαλοεπενδυτής που αγοράζει ή πουλάει πολύ μεγάλα ποσά, οι υπόλοιποι της αγοράς θα αντιδράσουν αντίστοιχα, δημιουργώντας ένα κύμα πανικού.