Οφειλέτης (Debtor)

Στα τραπεζικά και την οικονομική επιστήμη ως οφειλέτης (debtor στα αγγλικά) ορίζεται εκείνο το άτομο ή η εμπορική επιχείρηση, που έχει οικονομικές υποχρεώσεις έναντι τρίτου. Αντίστοιχα το άτομο ή η επιχείρηση στον οποίο υπάρχει η οικονομιική υποχρέωση ονομάζεται πιστωτής. Η πιο διαδεδομένη μορφή πιστωτή – οφειλέτη είναι μεταξύ μιας τράπεζας και ενός ατόμο ή επιχείρηση, που λαμβάνει δάνειο, ανεξαρτήτου της φύσης αυτού (φοιτητικό, στεγαστικό, διακοπών κλπ.).

Η χορήγηση του δανείου (ή οποιασδήποτε άλλης οικονομικής διευκόλυνσης) γίνεται σχεδόν πάντα με κάποιο περιθώριο  κέρδους του πιστωτή. Συνήθως για τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ των δύο μερών και πριν την καταβολή από μέρους του πιστωτή του αγαθού ή της υπηρεσίας, συντάσσεται συμφωνητικό, το οποίο υπογράφουν τα αντισυμβαλόμενα μέρη με λεπτομερείς ενέργειες / κυρώσεις σε περίπτωση μη τήρησης των όρων του συμφωνητικού. Μία σημαντική παράμετρος του συμφωνητικού στις περισσότερες περιπτώσεις  περιλαμβάνει κάποιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του οφειλέτη ως υποθήκη, το οποίο προσεγγίζει ή και ξεπερνά σε αξία την οικονομική διευκόλυνση. Ανάλογα με το συμφωνητικό, ο πιστωτής δύναται να κατάσχει το περιουσιακό στοιχείο, που τίθεται ως υποθήκη, αν ο οφειλέτης έχει επανειλημμένα επιδείξει αδυναμία αποπληρωμής της οφειλής.

Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται πιστωτής από πιθανή αδυναμία του οφειλέτη να αποπληρώσει το σύνολο ή μέρος της οικονομικής οφειλής.

Αν και με τα παραπάνω διασφαλίζεται εν μέρει ο πιστωτής, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις στον ελληνικό, αλλά και διεθνή χώρο όπου οφειλέτες λόγω οικονομικών συγκυριών, που συρρίκνωσαν σημαντικά το εισόδημά τους (βάσει του οποίου έλαβαν δάνειο από τράπεζα) δικαιώθηκαν μετά από προσφυγή τους στα αρμόδια δικαστήρια. Με απόφαση των δικαστηρίων εξαλήφθηκε σημαντικό μέρος ή και το σύνολο της οφειλής.

Σε περίπτωση αποδεδειγμένης αδυναμίας του οφειλέτη και προκειμένου ο πιστωτής να μη χάσει το σύνολο των χρημάτων, που αναμένει βάσει του συμφωνητικού, είθισται να επιχειρείται προσπάθεια διακανονισμού μέσω του οποίου ο οφειλέτης διευκολύνεται στην αποπληρωμή με περισσότερες δόσεις ή ακόμα και ψαλίδισμα του ύψους της υπολειπομένης οφειλής (γνωστό και ως κούρεμα χρέους).